Tand door de lip of stukje van een tand af? Zo handel je bij tandletsel bij je kind

Het gebeurt in een fractie van een seconde. Een val van de fiets op weg naar school, een botsing in de gymzaal van het Erasmus College, of gewoon thuis van de trap. Zoetermeer is een stad vol sportende, fietsende en klimmende kinderen, en dus ook een stad waar regelmatig een tand sneuvelt. Toch weten de meeste ouders niet precies wat ze moeten doen als het gebeurt. En juist bij tandletsel telt elke minuut.

Melktand of blijvende tand: een groot verschil

Het eerste dat je als ouder wilt weten: gaat het om een melktand of om een blijvende tand? Bij kinderen tot ongeveer zes jaar gaat het vrijwel altijd om melktanden. Valt zo’n melktand er helemaal uit, zet hem dan niet terug. Dat klinkt tegenstrijdig, maar terugplaatsen kan de blijvende tand die eronder zit beschadigen. Bewaar de tand, stel je kind gerust en neem contact op met de tandarts om te laten beoordelen of er schade is aan het tandvlees of de kaak.

Bij een blijvende tand ligt het compleet anders. Een uitgeslagen blijvende tand kan vaak worden teruggeplaatst, maar alleen als je snel handelt. Pak de tand bij de kroon vast, dus niet bij de wortel, spoel hem heel kort af met melk of speeksel en probeer hem terug te zetten in het gaatje. Lukt dat niet, bewaar de tand dan in een bekertje melk of in de wang van het kind en ga direct naar de tandarts. Binnen een uur is de kans op behoud het grootst.

Ook een barstje verdient aandacht

Niet elk tandletsel is zo dramatisch als een uitgeslagen tand. Veel vaker gaat het om een afgebroken hoekje, een tand die iets losser zit of een tand die van kleur verandert na een klap. Ouders denken dan al snel dat het wel meevalt, zeker als het kind geen pijn heeft. Toch kan er onder het oppervlak van alles aan de hand zijn, van een beschadigde zenuw tot een breuk in de wortel die op een röntgenfoto pas zichtbaar wordt. Laat een klap op de tanden daarom altijd controleren. Gespecialiseerde kinderpraktijken in de regio, zoals Tandenfeest in Den Haag, hebben veel ervaring met de behandeling van tandletsel bij kinderen en kunnen precies beoordelen wat er nodig is en wat kan wachten.

Handig om te weten voor Zoetermeerse ouders: zulke praktijken zijn ook buiten de reguliere controles bereikbaar voor spoedgevallen bij de kindertandarts. Via de A12 sta je vanuit Zoetermeer in ruim een kwartier in Den Haag, en bij een uitgeslagen blijvende tand is die rit meer dan de moeite waard.

Voorkomen kan ook

Helemaal uitsluiten kun je tandletsel nooit, kinderen blijven kinderen. Maar er valt wel wat te doen. Sport je kind bij een hockeyclub of doet het aan vechtsport, dan is een gebitsbeschermer geen overbodige luxe. Een op maat gemaakt exemplaar zit beter en beschermt aanzienlijk beter dan de kant-en-klare bitjes uit de sportwinkel. Ook bij skaten en skeeleren op de vele Zoetermeerse paden voorkomt een helm met de juiste pasvorm veel ellende, omdat kinderen bij een val met helm hun gezicht vaak beter afschermen.

Tot slot nog dit: blijf zelf rustig als het misgaat. Een kind dat net een tand door zijn lip heeft, schrikt vooral van de hoeveelheid bloed, en mondwondjes bloeden nu eenmaal flink. Een kalme ouder die weet wat te doen, maakt voor het kind het verschil tussen paniek en een spannend verhaal voor op school. Bewaar het nummer van je tandarts in je telefoon en print desnoods dit stappenplan uit. Hopelijk heb je het nooit nodig, maar als het moment daar is, ben je blij dat je het paraat hebt.